4 MAYIS 2015
Başkanlığınız bittiğinde ne yapacaksınız?
Seninle domino oynarız diye düşündüm.
- Domino. Peki. - Ayrıca...
Biz...
Belki...
...yakınlarda bir Starbucks'a gideriz.
İKİ YIL SONRA
Sayın Başkan, ben Bay Letterman.
Nasılsınız?
Hayır, tıraş olmadım.
İki yıldır araştırıyordum,
ne yapacağımdan emin değildim.
Şimdi altı gösterim var.
Tamam.
Peki.
Zaman ayırdınız, sağ olun. Tanrı sizi korusun. Kendinize iyi bakın.
Çok teşekkürler. Siz de. Hoşça kalın.
Ne tepki verdi?
Çok yoğunmuş, bir sürü işi varmış.
Hemen karar veremezmiş. İki üç haftaya haber verecek.
Birlikte çalışmak istiyor. Nasıl, ne zaman, bilmiyor.
Bence demek istediği...
Cevabı hayırdı.
NETFLIX ORİJİNAL DİZİSİ
Çok teşekkür... Hayır, hayır.
Çok teşekkürler.
Çok naziksiniz. Teşekkürler.
İsmim Dave Letterman.
Bir süre program yaptım, sonra kovuldum ve...
İşte buradayım. Buna program diyemeyeceğim,
şöyle bir şey... Netflix diye bir şey duydunuz mu?
Nedir, bilmem.
Nasıl çalışır, takmam.
Tek bildiğim şu, o çalışırken
evinizde radyoaktif zehirlenme tehlikesi kol geziyor.
Bugün buraya kimin çıkacağını bilen var mı?
Biliyor musunuz? Kim çıkacak beyefendi?
Buraya gelip kulağıma fısıldar mısınız acaba?
Gelin lütfen. Dikkatli olun.
Arkadaş bildiğini iddia ediyor.
Bu arada biliyorsa onu postalayacağız.
- Bir tüyo alayım. - William Jefferson Clinton.
İyi, tamam.
Hay sıçayım.
Bir kişi daha.
Evet beyefendi, siz.
Ekipten misiniz?
Ekip üyesi bile soru soruyorsa vay hâlimize.
Tamam, bence hazırız.
Ben dünden hazırım.
Bunu çok uzun zamandır bekliyordum.
Hanımlar beyler, huzurlarınızda bugünkü konuğum,
Amerika Birleşik Devletleri 44. Başkanı...
...Barack Obama.
Dave Letterman.
Sayın Başkan.
- Nasılsın? - İyiyim. Çok teşekkürler.
Selam.
Çok teşekkürler. Sağ olun.
Selam.
Evet...
- Seni görmek güzel. - Sizi de.
Nasılsın?
Çok iyiyim.
Şunu merak ediyorum...
- Uzun süreli işlerimizden yeni ayrıldık. - Doğru.
- Uyandığınız ilk gün... - Ama ben kovulmadım.
Ben... Hiç...
Sadece...
Başkan olarak uyanmadığınız ilk gün nasıldı,
her gün gibi mi? Farklı mı?
O ilk gün nasıldı?
Sabah kalktınız ve başkan değildiniz.
Geç kalktım. Epey uyudum,
bundan gayet memnundum.
Sonra Michelle'i tatile götürdüm.
Çünkü karımı özlemiştim.
Epeydir birlikte takılmamıştık.
On gün tatil yaptık, şahane vakit geçirdik.
- Sonra... - Nereye gittiniz?
Britanya Virjin Adaları'na gittik.
- Çok güzel. - Ve...
Siz de mi...
Hadi bakalım.
Sonra geri döndük çünkü küçük kızım Sasha
hâlâ lisede okuyor, o yüzden taşınmadık.
Hâlâ Washington'da oturuyoruz, eski oturduğumuz yerden
birkaç sokak ötede bir ev aldık.
Ve...
- Aynı semtte. - Aynı semtte.
Aynı muhitte. Ve...
Gerçekten harikaydı.
Başkanlığın şaşaasını özlemedim.
Evde ufak tefek işlerle oyalanmak hoşuma gitti,
kahve makinesini çözmeye çalışmak,
Michelle'le dolabı bölüşmek için didişmek...
Peki hiç rahatlama oldu mu?
"Rahatlama" demek doğru olmaz.
Yarışı bitirdiğimi hissettim sanırım.
Tamamlamıştım.
Yaptığımız işle gurur duyuyordum.
Bir sonraki aşamaya hazırdım.
Eski başkanlar hakkında klişeler vardır.
Evlerinde oturur,
birinin aramasını bekler,
yalnızlık çeker ve ne yapacaklarını
- bilemezler... - Yok, o benim.
Ama... Doğrusunu istersen bana heyecan verici geldi.
Şöyle diyeyim, her şey yavaş çekimde ilerliyor gibiydi.
Mesela potansiyel bir kitap anlaşması için
beni temsil eden adam arayıp "Yayınevleri sabırsızlanıyor.
Hemen görüşmeliyiz.
Hemen şimdi. Herkes peşimizde." dedi.
"Peki, yarın olur mu?" dedim.
"Yok yahu, ayarlamak iki hafta sürer." dedi.
Ben de şunu açıklamak zorunda kaldım,
"Bizim işte 'hemen' denince yarım saate
bir şey yapmazsak biri ölüyordu."
- Yani... - Öğle yemeğinden önce halledelim.
Evet. Yani ben...
Hemen sonrasında... Bana bariz bir üzüntü çökmüştü.
Birçoğumuz yaşamıştır.
Bence her büyük değişiklikte böyle olur.
Ama size bir baktım ki
yamaç paraşütü yapıyorsunuz, yanardağa tırmanıyorsunuz,
rüzgâr sörfü yapıyorsunuz, köpek balıklarıyla boğuşuyorsunuz,
birinin özel adasındasınız...
Bense ev tekstili mağazasında...
...elbise askısı falan seçiyorum.
Bu işte bir terslik var.
Vaktini nasıl...
Cidden, son programından sonra vaktini nasıl geçirdin?
Eşin ve oğlunla biraz kafa mı dağıttın?
Yoksa... derin düşüncelere dalıp
karanlıkta mı oturdun?
- Yani nasıl... - Siz ne duydunuz?
Bilmem. Stratejin neydi?
- Yaklaşımın neydi? - Emeklilikten önce bile
karanlıkta derin düşüncelere daldığım olurdu ama...
Yok, Harry'nin tatiline denk geldi. Seyahat ettik.
Birçok ilginç, muhteşem yere gittik.
Japonya'ya gittik.
Hiç gitmemiştim. Newfoundland açıklarında bir adaya gittik.
Fogo Adası. Hiç duymamıştım.
Buz dağlarını gördük.
Şimdi şöyle yapacağız.
Ben soru soracağım...
- ...siz cevap vereceksiniz. - İnsanlar merak ediyordu.
Artık işler değişti dostum.
Tabii, biliyorum.
Farklı bir settesin, orkestra yok.
Evet, orkestra yok.
Ne bileyim...
Geçenlerde eşinizle konuşuyordum.
Ona dedim ki...
Başkana verilen brifinglerden bahsedilir.
- Evet. - Göreve gelir gelmez...
- Doğru. - ...çat diye...
- Evet. - ...brifing gelir.
Hayat değiştirdiği söylenir.
"First lady'ye de brifing veriliyor mu?" dedim.
"Hayır, verilmiyor." dedi.
Bence bu bir hata.
Şimdi mi cevap vermem gerekiyor?
Evet.
- Evet, konuşabilirsiniz. - Peki.
Şöyle ki...
...first lady çok göz önünde bir kişi.
Önemli konularda kamusal alandaki tartışmaları
şekillendirmeniz beklenir
ama fazla siyasete girmeniz istenmez.
Tartışma yaratmanız istenmez.
Michelle'in hep dediği gibi
first lady'ylere maaş verilmez.
Şu kesinlikle doğru, kendi kendine...
Evet.
...mevkisinin ve kişiliğinin gücünü
ve ikna kabiliyetini nasıl kullanacağını
çözmesi gerekti
ve muhteşem bir iş çıkardı.
Hâlâ hayranlık duyuyorum.
Evet...
Yani pek...
Pek fark etmez ama birçok başkan tanıdım.
İlk hatırladığım Eisenhower'dı,
eşi de Mamie'ydi. Mamie, first lady idi.
Eminim iyi bir first lady idi
ama hayatımda hiçbir etkisi olmadı.
Mamie Eisenhower,
- buna hayret edebilirsiniz ama... - Şaşırdım.
Şaşırdınız.
Ama eşiniz üstümde etki bırakması bir yana,
beklenenin ya da genellikle first lady'lerde görülenin
çok daha ötesine geçti.
Michelle'in bazı açılardan
benden daha çabuk çözdüğü şey,
ülkeyi yönetme kabiliyetinin
sadece kanunlara ve yönetmeliklere değil,
yaklaşımları, kültürü ve farkındalığı şekillendirmeye de
- bağlı olduğuydu. - Doğru.
Davranışa bağlı. Davranışı izleyip öğreniyoruz.
Bahçe ekmek büyük bir jest.
İnsanların kendine yakın bulduğu,
görüp, hissedip dokunabildiği bir şey.
Michelle bu havalı şeyleri yaparken
ben kürsünün arkasında
bıdı bıdı konuşup duruyorum...
"Şunlar şunlar için yasama stratejisi..."
Millet kumandayı alıp başka bir şey bulmaya çalışıyor
ya da konuştuğum konuyla alakasız
- tweet'ler atıyor. - Bu da ben oluyorum.
Yani...
...başkan olup Oval Ofis'e girince
"Başkan gibi davranmalıyım." diyorsun.
Bizi oraya getiren şeyi unuttuk,
o da hikâyeler anlatıp insanlarla yakınlık kurabilmemizdi.
Tabii bunun bir nedeni de dünya ekonomisinin çöküşte olması
ve iki savaş olmasıydı.
Bu da insanı ciddileştiriyor.
İki savaş ve çöküşte olan bir ekonomi.
- Evet, gerçekten... - Göreve hoş geldin.
Evet, aynen öyle.
Kılavuzu nerede?
İnsanlar durumun vahametini unutuyor.
İŞLERDE ANİ DÜŞÜŞ
Ekonomi, Büyük Buhran dönemindekinden...
1945'TEN BERİ EN KÖTÜ DÜNYA EKONOMİSİ
...daha hızlı çöküyordu.
Sırf göreve geldiğim ay içinde 800.000 iş kaybettik.
En gurur duyduğum gerçeklerden biri,
bir yıl içinde ekonomiyi yine büyütmeye başladık
ve bir buçuk yıl sonra
iş kaybetmek yerine yeniden kazandırıyorduk.
Ama o dönemde büyük acı,
sıkıntı ve stres yaşandı
ve bize yol gösterecek iyi bir şablonumuz yoktu.
Sanırım ilk sizden duyduğum bir klişeye takılmadan edemiyorum.
O da şu,
"20 yıl sonra oğlum bana şöyle diyecek,
'Bu sorunun farkındaydın
ama hiçbir şey yapmadın.'"
Bunu hayatta ve dünyada her türlü duruma uyarlıyorum.
Güvende miyiz? Aynı durumun tekrarlanmayacağı garanti mi?
Hâlâ sorun olan uzun vadeli eğilimler var.
Eşitsizlik artışı sürüyor.
Teknoloji ve küreselleşmenin birleşimi...
- Evet. - ...bazı endüstri
ve iş kategorilerinin
tamamen ortadan kalkmasına neden oluyor.
Üniversite ve sağlık hizmetleri masrafları hâlâ artıyor
ama göreve geldiğimdeki kadar hızlı değil.
Yani böyle bir ortamda
paranın tamamı tepedeki birkaç kişiye giderse,
onlar da daha çok kazanmak için
çeşitli yatırımlar yaparlarsa
işte o zaman balonlar oluşmaya,
mali sistem normalden fazla ısınmaya başlar.
Hâlâ ele alınması gereken sorun,
bu küreselleşmiş teknolojik ortamda herkesin işine yarayacak bir ekonomiyi
nasıl yaratırız?
Bunu anlayabildiğim bir şekilde açıkladığınızı duyunca
iyi ki hâlâ başkansınız diyorum çünkü...
Diyelim ki...
...bir demokrasi var
ve seçim sürecine
yabancı ülkeler müdahale ediyor.
- Farazi olarak. - Farazi olarak.
O demokrasiye hangisi daha çok zarar verir?
Demokrasinin başkanının
basını kısıtlaması mı?
Yoksa birilerinin seçim süreciyle oynaması mı?
Demokrasimizin karşı karşıya olduğu en büyük sorunlardan biri...
...bazı temel gerçekler üzerinde
mutabakata varılmamış olması.
New York'lu tanınmış bir senatör var,
Daniel Patrick Moynihan.
Kendisi kadar liyakatli olmayan bir meslektaşıyla tartışırken
adam bocalayarak
şöyle demişti, "Senatör Moynihan, bu sizin fikriniz.
Benim de kendi fikrim var."
Moynihan da şöyle demişti,
"Kendi fikirleriniz olabilir
ama gerçekleri kendinize yontamazsınız."
Rusların sömürdüğü
ama önceden beri var olan bir gerçek var,
o da şu ki
bambaşka bilgi ortamlarında yaşıyoruz.
Fox News izliyorsanız
bambaşka bir dünyada yaşıyorsunuzdur,
NPR'ı takip eden birine göre mesela. Şöyle ki...
Eskiden...
Yine, bizim gençliğimizde...
Gerçi benden biraz büyüksün.
Aynı yaştayız.
İncil'den fırlamış gibi bir sakalı var.
- Ben... - Asan da var mı? Şöyle...
- Denizleri yarıp... - Artık kutsal bir adamım.
Evet.
2007, 2008'deki kampanyamızda
sosyal medyayı ilk kullananlardandık.
Bel bağladığımız...
GENÇLER SİYASİ HABERLERİ YAYIYOR
...22, 23'lük gençleri...
OBAMA'YLA FACEBOOK ARKADAŞI
...ve gönüllüleri yolluyorduk
ve harıl harıl çalışıyorlardı.
Tamamen sosyal medyadan iletişim kuruyorlardı.
Modern siyasi tarihin
belki de en etkili olan
siyasi kampanyasını ortaya çıkarmış olduk.
Bu konuda çok iyimserdim.
Ama sanırım şunu gözden kaçırdık, azımsanmayacak ölçüde...
...iktidar sahibi insanların, özel menfaatleri olanların...
- ...yabancı hükûmetlerin falan... - Evet.
...bunu kullanarak...
- Propaganda. - ...propaganda yapabileceğiydi.
Twitter'ın dünyanın her yerinde
gerçeklerin anlatılacağı bir mekanizma olacağını düşünmüştüm.
Tüm bilgilerinizi, telefondan gönderilen algoritmalara göre alıyorsanız
ve sadece önyargılarınızı destekliyorlarsa,
ki bu hep karşımıza çıkıyor...
İlginç bir deney yapılmış.
Büyük bir bilimsel deney değil,
birinin Mısır'da, Tahrir Meydanı'nda
yaşanan devrim sırasında yaptığı
bir deney sadece.
Bir liberal, bir muhafazakâr, bir de tırnak içinde "ılımlı" kişiye
Google'da arama yaptırıyorlar.
"Mısır yaz."
Muhafazakâra "Müslüman Kardeşler" çıkıyor.
Liberale "Tahrir Meydanı" çıkıyor.
Ilımlıya ise
"Nil'deki tatil yerleri."
Yani önyargılarınız her neyse oraya yönlendiriliyorsunuz.
Bu zamanla daha da güçleniyor.
Giderek daha çok kişinin haber aldığı
Facebook sayfalarında da böyle oluyor.
Artık bir fanusta yaşamaya başlıyorsunuz.
Şu anda siyasetin bu kadar kutuplaşmasının bir nedeni de bu.
Bence bu, çözülebilir bir sorun
ama üzerinde epeyce düşünmemiz gerekiyor.
Aleyhimize dönen değerli bir araç olmuş.
- Evet. - Yazdığınız bir kitabı okudum,
- Babamdan Hayaller. - Evet.
Öylesine...
BABAMDAN HAYALLER IRK VE KİMLİK MİRASININ ÖYKÜSÜ
Hayatınız, ilk yıllarınız ne serüvenli geçmiş.
Hayatınızın her dönemi ne kadar iyi yazılmış ve dolu dolu geçmiş.
Beni etkileyen pek çok şeyden biri de
annenizle olan ilişkiniz oldu.
O ilişkiyi ve şimdi bu konuda neler hissettiğinizi anlatır mısınız?
Evet, çok ilginç.
Kitabın adı Babamdan Hayaller
çünkü bir keşif hikâyesiydi...
Ya da bir günce diyelim, babamın kim olduğunu
ve bundan yola çıkarak bu ismi nasıl aldığımı,
babası Afrikalı olan bir Afro-Amerikalı olmanın anlamını çözmeye çalışmamın,
neler yaşadığımın hikâyesi.
Ama kitabı yazdıktan sonra,
en çok da
annemin vefatından sonra anladım ki
aslında hayatımda bana ışık tutan insan annemdi.
Babam yanımda olmadığı için o fikrin peşine düşüp
annemin değerini bilemedim.
OBAMA'NIN ANNESİ
Annem olağanüstü bir kadındı. Kansas'ta doğmuş.
Gençken çok seyahat etmiş.
Hawaii'ye gitmiş.
Öğrenciyken tanıştığı...
OBAMA'NIN BABASI
- ...Afrikalı... - Hawaii Üniversitesi'ne
kabul edilen ilk Afrikalı öğrenci.
Kısa bir ilişki yaşıyorlar,
hemen evleniyorlar,
hemen boşanıyorlar.
Sonuçta ben doğuyorum.
Sonra babam gidiyor.
Beni büyükannem ve büyükbabamla birlikte annem büyüttü.
Annem yeniden, bu kez bir Endonezyalıyla evlendi
ve 1967'de Cakarta'ya taşındık.
Hawaii'ye dönmeden önce dört yıl orada kaldım.
Annem kadınların gelişim sorunları üzerine uzmanlaştı.
Mikrofinans alanının öncülerindendi.
Diyelim bir köye gidiyorsunuz,
kadınlar birçok iş yapıyor
ama para kazanamıyor.
Siz işlerini paraya dönüştürmenin yolunu bulup
kadınların güç kazanmasına
ve yoksul ülkelerin daha çok gelişmesine aracı oluyorsunuz.
Beni ileri taşıyan değerleri düşündüğüm zaman görüyorum ki...
...hepsi anneme bağlanıyor.
Çoğu özelliğiyle 60'lar çocuğuydu
ve birçok konuya kuşkuyla yaklaşırdı
ama ilginçtir ki çok temel bazı Orta Batı değerlerine
son derece bağlıydı. Mesela...
...dürüst olmak, nazik olmak, faydalı olmak,
sorumlu olmak, çok çalışmak, herkese saygılı davranmak.
Sonunda yaptığım işi düşününce
bunlardan bazıları şüphesiz bana da geçmiş.
Kitapta verdiğiniz birçok örnekten
ikisi beni çok etkiledi, neden bilmem.
Anneniz demiş ki, ondan...
Hayatınızdaki rolü konusunda çok mütevazıymış.
Benden kaşlarını aldı, demiş.
Gerçekten... Etkileyici kaşlarım olmasıyla gurur duyardı.
Çok önemli bir mirastı,
ben de kızlarıma aktardım.
Ayrıca demiş ki, zekâsını...
Kelimeden emin değilim.
...babasından aldı.
Bence babamdan, ki onu sadece bir ay tanıdım...
Ya da anlatılan hikâyelerden.
Birçok... Annem babamı kötü değil de
iyi gösteren hikâyeler anlatma konusunda
çok cömertti.
Kötü olanları anca sonradan öğrendim, hem de annemden değil.
Ama bu sayede çok önemli bir şeyi anladım, o da...
Çocuklarımın hayatında ne kadar çok olmak istediğimi.
Babam bunu bana doğrudan öğretmedi.
Yokluğuyla öğretti.
Aklımda kalan başka bir şey de
sanırım Endozenya'dayken olmuş.
Altı yaşındayken mi taşınmıştınız?
- Altı. - Altı.
Anneniz, sağ olsun,
oradaki eğitimin kalitesinden endişeliymiş.
Bu yüzden her sabah
sizi beşte, altıda uyandırıp
- okula gitmeden önce... - Evet.
...size günlük müfredatın hepsini öğretirmiş.
Evde eğitim sayılır.
Okula gitmeden önce evde eğitim.
Çünkü oğlunun iyiliğinden ve aldığı eğitimden
- çok endişeliymiş. - Evet.
Uyanırdık, tüm dersleri öğretirdi
- ve... - Ne hoş.
Şimdi düşününce "Ne muhteşem." diyorsunuz.
O sırada "Ne korkunç." diyordum.
"İki okulum var..." Yakınmaya başlardım.
"Yoruldum. Bunu istemiyorum."
O da mantıklı bir şey söylemişti,
ki yedi, sekiz yaşlarındayken
insanın aklına gelmeyen bir şey.
- "Buna ben de bayılmıyorum evlat." - Evet.
- Tabii. - Annem eğitime
- yürekten inanırdı. - Evet.
Lisede ilgisiz bir öğrenciydim.
Epey dağıtırdım.
Üniversitede biraz ciddileşmeye
ve çok okumaya başladım.
Sivil Haklar Hareketi'nden çok etkilendim.
AYRIMCILIK AHLAKEN YANLIŞTIR!
Mezun olduğumda dedim ki
"Genç Özgürlük Yolcuları'nın, oy hakkı savunucularının...
ÖZGÜRLÜK TEKERLERİ DÖNÜYOR!
...demokrasimizi geliştirmek için
her şeyi göze alanların izinde çaba sarf etmekten
daha değerli bir şey olamaz."
İlham aldım ama o dönemde bir hareket yoktu.
Geçenlerde benim için çok önemli olan bir şey yaptım.
Kongre Üyesi John Lewis'le ilgili.
Selma, Alabama'ya gittim
ve Kongre Üyesi ile birlikte Edmund Pettus Köprüsü'nü geçtik.
Kongre Onur Madalyası almış...
SİVİL HAKLAR AKTİVİSTİ/KONGRE ÜYESİ
...insanlar tanıdım ve o da büyük bir kahraman.
John Lewis olağanüstü bir Amerikalı.
Çok iyi bir dostum ve bunun için çok şanslıyım.
EDMUND PETTUS KÖPRÜSÜ
7 Mart Pazar günü
eyalet polisi ve şerif yardımcıları
başkent Montgomery'ye 80 kilometre yürümeyi planlayan
göstericilere müdahale etti.
Dallas ve diğer Alabama ilçelerinin
zenci vatandaşları olarak
bugün Selma'dan Montgomery'ye yürüyoruz.
YÜRÜYÜŞ ORGANİZATÖRÜ
Eyalet başkentimize yürüyerek
birinci sınıf vatandaşlık kazanma azmimizi
ülkemize ve tüm dünyaya göstereceğiz.
Yürüyüş, dakikalar sonra
eyalet polisi ve şerif yardımcıları tarafından geri püskürtüldü.
Göz yaşartıcı gaz bulutuna gömülen Selma, bilinmeyen bir Güney şehriyken
bir sembole dönüştü.
Bu köprüyü kaç kere geçtiniz?
Defalarca.
SİVİL HAKLAR AKTİVİSTİ/KONGRE ÜYESİ
1965'ten beri sadece bir yıl kaçırdım.
- Her şey burada oldu. - Sakıncası yoksa
biraz o günden bahsedelim.
Kaç yaşındaydınız? O yürüyüşte 22 yaşında mıydınız?
Köprüyü geçerken 25 yaşındaydım.
- 25 yaşında. - 25.
O gün üstümde ince bir yağmurluk vardı.
- Meşhur yağmurluk. - Yağmurluk.
- Sırt çantası vardı. - Sırt çantam.
Çantada bir elma, bir portakal,
diş fırçası, diş macunu
ve iki kitap vardı.
Tutuklanıp içeri atılırız sandım.
- İçeri atılacaktınız. - Evet.
Bu yürüyüş sırasında hiçbir yasayı çiğnemiyordunuz, değil mi?
Hayır, şu kaldırımdan yürüyorduk.
Barack Obama yaşıtınız olsaydı yanınızda olurdu, değil mi?
- Kesin burada olurdu. - Evet.
İnanılmaz bir sözcü olurdu.
İnanılmaz bir hareket lideri.
- Karşılaşma noktasına yaklaşıyoruz. - Evet.
Ölümü gördüm dediğiniz yer burası mı?
Nasıl bir histi?
Öleceğimi sandım.
Bir şey... Bir güç bizi ileri itiyordu sanki.
Bazen tarihin ruhundan ilham ve şevk...
- Evet... - ...almanız gerekiyor.
Burada sizinle olmak ilham verici.
Bize korkmamamız,
bunun yerine azimli,
derli toplu ve barışçıl olmamız,
pasif direniş felsefesi ve disiplinine uymamız söylenmişti.
Ama korkmamak öğretilebilir mi?
Korkmuyormuş gibi yapmak da
korkmamak kadar iyi, değil mi?
- Öyle. - Evet.
Buradaki memurlar,
gruba doğru ilerleyin.
Geri dönüp dağılmalarını sağlayın.
Bir eyalet polisi copla kafama vurdu.
Bacaklarım çözüldü
ve bunca yıl sonra nasıl ayağa kalktım, hâlâ bilmiyorum.
Köprüden kiliseye nasıl döndüm, bilmiyorum.
Kiliseye döndüğümde...
"HEP İLERİ GERİ GİTME"
...konuşmam istendi.
Çıkıp dedim ki "Anlamıyorum.
Başkan Johnson nasıl Vietnam'a asker gönderir de
tek isteği oy vermek olan insanları
korumak için Selma, Alabama'ya asker göndermez?"
Sonra bir anda
kendimi hastanede buldum.
O akşam herkes bunu televizyonda izledi.
EDMUND PETTUS KÖPRÜSÜ'NDE 'KANLI PAZAR' SALDIRISI
Selma'da Kanlı Pazar olarak tanındı.
Peki son yürüyüşte kaç kişi vardı?
İkinci denemede?
Son yürüyüşte Montgomery'ye vardığımızda
20.000'den fazla kişiydik.
20.000 mi?
Olağanüstü.
Sembolik anlamda,
yürüyüş başarıyla tamamlandığında
köprünün diğer ucunda ne vardı?
Oy hakkı.
- Barack Obama. - Evet.
Selma'dan Montgomery'ye yürünmeseydi
Barack Obama muhtemelen Birleşik Devletler başkanı olamazdı.
John Lewis kesinlikle haklı.
O ve diğer yürüyüşçüler beni köprünün diğer ucuna taşıdılar.
Amerika'yı diğer uca taşıdılar.
Yani...
Benim açımdan John'u ilginç kılan,
bu yola girmemde
bana ilham kaynağı olmasıydı.
Aslına bakarsan, şu an bulunduğumuz New York Şehir Üniversitesi'nin
Amsterdam kampüsünde ilk organizasyon işimi üstlenmiştim.
Burada pek uzun çalışmadım
ve işimde felakettim, berbattım.
Sanırım yoksulluk üzerine bir toplantı organize etmiştim.
Gerçekten çok hevesliydim, broşürler falan dağıttım.
Sonunda dört kişi geldi,
ayarladığım konuşmacı sayısından bile daha azdı
ve çok moral bozucuydu.
Bu konuda John'a değinmemin nedeni,
sadece organizatör olarak değil, politikadaki ilk girişimlerimde de
birkaç başarısızlığımı aşmamı sağlayan şey,
kendime şunu hatırlatmamdı: Sıkıntılar çekiyorum ama...
- Evet. - ...üzerime köpek salan yok.
- Doğru. - Dayak atan yok.
Öldüresiye döven yok.
Köprünün diğer ucundaki müzeye gittiğinizde...
- Evet. - ...resmen...
Orada hareketi yaşıyorsunuz.
Kongre Üyesi'ne dedim ki "Irkçılığı tanımlayabiliriz
ama açıklayabilir miyiz?"
Sanırım asla anlayamayacağımı bildiği için
bana şöyle bir şey dedi,
"Sadece deri renginin farklı olması."
Ben de dedim ki
"Bu kadar basit olması mümkün değil."
İnsanlık tarihine baktığımızda çok eskiden beri...
...kendimizi diğerlerinden üstün kılmak için
türlü nedenler uydurmuşuz.
Irkçılık bunun muazzam bir örneği
ama elbette biyolojik olarak
hiçbir gerçeklik payı yok, tamamen bizim uydurmamız.
Biz uydurmuşuz.
Ama bu, zamanla
kölelik, Jim Crow, baskılar gibi
son derece somut şekillerde kendini gösterdiği için
toplumsal bir gerçekliğe dönüşüyor
ve hakiki etkileri olmaya başlıyor.
Afro-Amerikalıların ortalama olarak
diğer Amerikalılardan daha yoksul olduğu doğru.
Irkları yüzünden değil, 300 ila 400 yılda oluşmuş
sosyal yapılanmalar yüzünden yoksul hâle gelmişler.
John Lewis'in, Dr. King'in
bize öğrettikleri şey...
...zulüm, eşitsizlik
ve adaletsizlik gördüğümüzde kendimize şu soruları sormamız:
"Bunun nedeni ne?
Bunda rolüm var mı? Bir şey yapmaya hazır mıyım?
Bunu değiştirmek için fedakârlıklar yapmaya hazır mıyım?"
Bu her zaman kolay değil
ama gerekli.
İlerleme böyle sağlanır.
Bu yüzden hep derim ki
Amerika'nın daha kusursuz hâle gelmesinin nedeni...
Kusursuz değil, daha kusursuz.
...sıradan insanların bir şeylerin doğru gitmediğine
karar vermeleri.
Bu da hatırlatmayı sevdiğim bir klişeyi
akla getiriyor, "Dünyada adil olan hiçbir şey,
- mücadelesiz gerçekleşmez." - En azından biraz sıkıntısız.
Evet.
Bunun nedeni...
Mevcut durumdan çıkar sağlayan birileri var.
SELMA YÜRÜYÜŞÜ'NÜN 50. YILI 7 MART 2015
50 yıl önce bir öğleden sonra
çalkantılı tarihimizin büyük kısmı bu köprüde yazıldı.
Bugün coplara, sopalara, göz yaşartıcı gaza,
ayaklar altında ezilmeye aldırmamış sıradan Amerikalıların cesaretini
anmak için burada toplandık.
Her nesilden vatandaşlarımızın tutunduğu fikri.
Amerika'nın devamlı gelişmekte olduğuna inandılar.
Bu ülkeyi sevmenin, övgüler düzüp
rahatsız edici gerçeklerden kaçmaktan fazlasını gerektirdiğine inandılar.
Ara sıra düzene karşı çıkmayı,
doğru olanı savunmaya hazır olmayı,
mevcut durumu sarsmayı gerektiriyor.
Amerika budur.
Bir Amerikalı olarak beni daha önce hiç görmediğim kadar
- iyi temsil etti. - Evet.
Onun kadar işine bağlı,
adil ve kendini adamış bir başkan görmedim.
Onun gibisini görmedim.
Direkt ayrıntıya girmeden soracak olursam,
mevcut hükûmet sizce ne kadar büyük bir sekte?
Bir halkın umutları, hayali ve beklentileri için muazzam bir sekte.
Sırf Afro-Amerikalılar değil,
- tüm Amerika için. - Evet.
Çünkü bence bugün Amerika'da olanlar
sadece ülkemiz için değil, tüm dünya için bir tehdit.
Efendim, bu olay,
Donald Trump'ın başkanlık törenine katılmamaya karar vermenizle başladı.
LEWIS ÖNCE BERBAT DURUMDAKİ BÖLGESİNE BAKSIN.
O saçma yazı, "John Lewis'te
Kongre Üyesi olarak laf var, icraat yok." falan filan.
Çok rahatsız edici buldum.
Buna ne tepki verdiniz?
Sadece...
...kendi içimde bir muhasebe yaptım
ve dedim ki
"Bu adam beni hiç tanımıyor."
Hayatım icraatlarla, sesimi duyurmakla geçti.
60'larda 40 kere tutuklanıp içeri atıldım,
Kongre'ye girdiğimden beri ise beş kere.
Diyorsunuz ki Sivil Haklar Yasası çıktı,
Seçmen Kayıt Yasası çıktı,
işler iyiye gidiyor, üzüntü ve trajediden uzaklaşıyoruz.
İşler iyiye gidiyor gibi.
Sonra birden
bir dakika, diyorsunuz.
İşler iyiye gitmiyor, hatta iyiye gitmediği gibi
belki de alttan alta kötüye gidiyor.
Bence mücadelenin genelinde bazı sekteler,
gecikmeler ve kesintiler olabilir...
- Evet. - ...ama uzun vadede bakarsak
hedefe ulaşacağız.
Amerika'nın ruhunu kurtaracağız.
NEFRETE SON BEYAZ ÜSTÜNLÜĞÜNE DİREN
Amerika dediğimiz...
GELECEK KADINLARIN
...bu toprakları ve dünyayı daha iyi hâle getireceğiz.
Hepimizin bir rolü var.
Bir şeyler yapabilir, katkıda bulunabiliriz.
- Ben katkıda bulunuyorum... - Bulunuyorsunuz.
...çünkü köprüyü birlikte geçme nezaketi gösterdiniz.
Köprü yürüyüşü seçmen hakları içindi.
2013'te seçim yasasında değişiklikler yapıldı
çünkü sanırım bazı hükümlerin
artık geçerli olmadığı düşünüldü.
Onları aştık, daha akıllıyız...
Yüksek Mahkeme'nin kabul ettiği
- argüman buydu. - Evet.
Onunla bu konuyu konuştum
ve çok şaşırdım.
"O sekte, yüz yılımıza mal oldu." dedi.
Mübalağa etmiş olabilir.
Diyelim ki 50 yıl, on yıl.
Evet. Bak, şöyle ki
kasıtlı olarak insanların oy verme hevesini kıran
tek ileri demokrasiyiz.
Bir sürü engel ve zorluk çıkarıyoruz
ve bunun nedeni tamamen tarihimizle bağlantılı.
Başlangıçta çok küçük bir zümre oy verebiliyordu.
Mal mülk sahibi beyaz erkekler.
Sonra mal mülk sahibi olmayan beyaz erkekler de eklendi.
Zümreyi genişletmeye devam ettik
ama sadece bir kısmımızın söz hakkı olduğu
düşüncesinin izleri
devam ediyor.
Birçok yerde oy vermek için çok az süremiz olması da bir etken.
Diyelim ki çalışan bekâr bir annesin.
Otobüsle işe gideceksin,
çocukları okula hazırlayacaksın,
işe vaktinde varacaksın.
Zaten hiç ara veremiyorken
bir de salı günü, hem de kar yağarken gideceksin de...
Bunun hiçbir nedeni yok, sadece keyfî...
Dar görüşlülük.
- Evet. - Hem de çok.
Ama sonunda olan şu,
dünyadaki demokrasiler içinde en düşük oy verme oranı bizde.
İşin aslı, oy vermek istemiyorlar
çünkü faydası yok diye düşünüyorlar.
"Fikrimin önemi yok, oyumun önemi yok." diyorlar,
"Washington yozlaşmış, kararı zenginler verecek."
Selma'ya gittiğinizde
çıkarılacak ders,
yasaların değişen ya da değişmeyen
detaylarından ziyade
şu fikri benimsemiş olan ruh, "Tamam.
Belki bir kamarotum, bir hizmetçiyim
ama yeterince hizmetçi ve kamarot yürürse,
dualarla, şarkılarla bu adaletsizliği gösterirse
ulusun vicdanına dokunabiliriz."
Sayın Başkan,
Oval Ofis'e dönmeniz gerek, biliyorum.
Evet...
Yani...
Şunu söyleyeyim,
Anayasa olmasaydı
Michelle olurdu.
Yani...
Yok, hayır. Siz...
Beni yanlış anladınız.
Demek istediğim, Anayasa tarafından men edildiği için yine aday olamadım.
Ama o madde olmasaydı bile
Michelle artık beni terk ederdi.
Tamam. Şimdi anladım.
- Evet. - Onu yanımda istiyorum.
Evet, ben...
İstemelisiniz de.
Şimdi...
İkimizin bir ortak noktasından bahsedelim, çocuklardan.
Bizim... Evet.
Büyük kızınızı üniversiteye götürdünüz.
Tahmin ettiğiniz kadar duygusal oldu mu?
Benim...
Sanki...
Açık kalp ameliyatı gibiydi dostum. Yani sanki...
Çocuklarla ilgili duyduğum en iyi tanımlama şuydu,
vücudunuzun dışında atan bir kalp gibidirler.
Pek akıllı olmuyorlar ve dışarıda öylece dolanıyorlar,
karşıdan karşıya geçiyorlar, uçağa biniyorlar
ve sen "Gel buraya." deyip onları yanına almak istiyorsun.
Hepimizin bununla farklı şekilde başa çıkması ilginçti.
Mesela Michelle
bir temizlik eldiveni taktı,
şu sarı olanlar var ya...
Banyoyu ovalıyordu,
her şeyin nasıl olması gerektiğini planlıyordu.
Sasha ise...
Çok dokunaklıydı çünkü Sasha soğukkanlı durmaya çalışıyor,
ablasını özleyeceğini belli etmek istemiyordu.
Ablasından daha düzenlidir,
o yüzden ses çıkarmadan yatağı yapmaya, kıyafetleri katlamaya
yardım ediyordu
ama öyle bir hâli vardı ki insanı duygulandırıyordu.
Bense hiçbir işe yaramıyordum, anlıyor musun? Yani hiç...
Önceki üç hafta herkes
ağladığımı, gözlerimin dolduğunu görmüştü zaten.
Malia çok düşüncelidir, dedi ki
"Baba, baksana, bu kutuda
bir lambam var. Masa lambasını monte etsene."
Ben de "Olur tabii." dedim.
Sonra da...
Aldım ve...
Aslında üç beş dakikalık bir işti.
İçinde şu küçük penselerden vardı...
- Aleti de vardı. - Küçük bir alet.
Altı üstü dört parçalı falandı.
Bense orada oturup...
...ıkına sıkına anca yarım saatte halledebildim.
Bu arada Michelle ovalamayı bitirip
dolapları düzenlemeye geçmişti bile.
Bense acınası hâldeydim.
Malia'nın yanında kendimi tuttum ama sonra
dönerken arabada...
Gizli Servis'tekiler önde, ileri bakıyordu.
Arkada beni duymuyormuş gibi yapıyorlardı...
...burnumu çekerken.
Ama...
...ritüel olarak çok etkileyici bir süreçti.
Şimdiki hisleriniz ne?
Bence bizim çocukluğumuza göre değişen şey
teknoloji.
Mesela eve gittiğimde
çok üzüldüğümü bildiği için bana mesaj attı,
kalpler falan...
Her şey yolunda diye.
Şimdi her gün konuşuyoruz.
Bizim zamanımızda öğrenci yurdunda koridorun sonuna gitmen gerekirdi.
- Doğru. - Ayrıca...
Büyükannem Buhran sırasında büyümüş biri olarak
şehirler arası aramadan nefret ederdi
çünkü ona göre israftı, çok pahalıydı.
Bu yüzden karşı ödemeli aradığımda
kabul edecek mi, emin olamazdım.
"Ne istiyorsun?" vesaire.
Evet.
Sanki hapishaneden arıyorum.
"Doğum gününü kutlayacaktım."
Peki...
Malia'yla hiç anlatmadığım bir anım var.
Ama cihazlar konusuna girmek istiyorum
çünkü oğlum
cihazlardan anlıyor,
- kızların da... - Evet.
...cihazlarda bilgili.
Herkes... Yani her yerdeler.
Akıllı telefon deniyor Dave.
- Cihaz demene gerek yok. - Cihaz değiller mi?
Yani...
Teknik olarak cihazlar.
Dört parçalı lambayı yarım saatte monte etmişsiniz.
Doğru.
O konuda haklısın.
- Beyaz Saray'da bir etkinlikteydik. - Evet.
- İki kızınızla da tanışmamıştım. - Evet.
- Malia'yı gördüm. - Evet.
"Bir merhaba diyeyim." dedim.
Teşekkürler. Yanına gittim
ve "Siz beni tanımazsınız. Annenizle babanızı tanıyorum.
Adım Dave Letterman. Bu partide olduğum için
çok mutluyum, davet ettiğiniz için teşekkürler." dedim.
O da "Evet, partide eğlenmeyi bilen birine benziyorsunuz." dedi.
- Bayağı iyi lafmış. - Çok iyi.
İnanın bana, bayıldım.
- Evet. - Çok...
- Çok hoştu. - O gerçekten...
- Çok matraktır. - Evet.
Komiktir.
- İkisi de mi komiktir? - Farklı şekillerde.
Bir örnek vereyim.
İkisi de yazarlık konusunda olağanüstü.
Malia bir şey yazdığında
bana gelip der ki "Baba, şunu yazdım.
Hemen okur musun? Fikrini öğrenmek istiyorum."
Okurum, notlar alırım,
sonra fikir alışverişi yaparız,
"Çok işe yaradı baba." der.
Sasha'yla ise mesela sofradayken Michelle der ki
"Öğretmenin aradı.
Yazdığın muhteşem şiiri
edebiyat dergisine koymak istiyorlarmış."
"Hangi şiir?"
"Önemli değil."
"Nasıl yani? Öğretmenin
edebiyat dergisine koymak istiyormuş.
Gösterir misin?"
"Hayır."
"Ne demek hayır?"
- Evet. - "Tamam, okuyabilirsin
ama bana tek kelime etmeyeceksin.
Şiiri verirsem hakkında tek kelime etmeyeceğine
söz verir misin?"
"Ya çok beğenirsem? Ya..."
"Tek kelime duymak istemiyorum."
İşte bu biraz...
Sinir bozucu, aynısını yaşıyorum.
Bu şey her neyse Harry'de de var...
- Evet. - ...ve artık yok olsun istiyorum.
"Bunu bir daha söyleme." olayı.
"Tebrikler. Matematikten iyi not almışsın."
"Matematik sınavından bahsetme."
"Peki."
Bu yüzden keşke kardeşi olsaydı diyorum
çünkü tıpkı bana benzeyeceğini sanmış ve ummuştum.
- Ama... - Evet.
- ...bana benzemiyor. - Tabii.
- Bence hiçbirimiz de... - Evet.
- ...bunu ummuyoruz. - Evet.
Dostum, Pete Souza kitabında bir fotoğrafını gördüm.
OBAMA SAMİMİ BİR PORTRE
Bu arada, Pete Souza Beyaz Saray fotoğrafçısıydı.
Maaşı vergimizle ödendi,
şimdi kitaptan milyarlar kazanıyor.
Negatifler kimin? Hiç anlamıyorum.
Ama dans eden bir fotoğrafın var
ve şarkısıyla dans ettiğin
grubun başındaki kişi
- Prince. - Prince, evet.
Ben de her gece Paul Shaffer benimle diye şanslıyım sanıyordum
- ama yemin ederim... - Eğlenceli bir geceydi.
Evet.
Prince'in ölümünden
üç dört ay önceydi.
Prince, Sasha'yı dans etmesi için çağırdı,
müthiş dans eder.
Sonra Sasha beni yanına çekti,
ki şaşırdım çünkü hep dansımla dalga geçer.
Baba figürleri yapıyormuşum.
Bence işin sırrı,
- "sınırlarını aşmamak" dediğimiz şey. - Tabii.
Sınırlarını aşmamak.
Sınırlarını aşmaman lazım çünkü...
Herhâlde hepimiz sınırlarını aşan babaları biliriz.
Beceremedikleri figürleri yapmaya kalkışırlar.
Evet.
Karate tekmeleri yapmaya falan
- başlarlar. - Öyle mi? Karate tekmeleri mi?
Sen de mi yapıyorsun?
Demek istediğim,
bu hoş değil çünkü o yaşta bunları beceremezsin.
Vakıftan bahsetmek istiyordum.
Vakfa dair biraz bilgim var.
Gidip fotoğraflara bakacağımız bir kütüphaneden
ibaret olmadığını biliyorum.
Vakıf, yaşayan bir organizma.
OBAMA VAKFI ZİRVESİ
Şikago'nun Güney Yakası'ndaki bir bölgeyi yeniden canlandırıyor.
Gençleri işe sokuyoruz,
gelecekle başa çıkmayı öğretiyoruz
- ve... - Çok şey biliyorsun.
Harika gidiyorsun.
Milletin sandığı kadar aptal değilim.
Şimdi sözü sana bırakıyorum.
Artık iyice tehdit altındayım... Çok geç kaldık.
- Tamamen sana... - Kim tehdit...
Gizli Servis sana silah mı çekti, ne?
Alnındaki kırmızı noktayı fark etmemiştim.
- Yok, bak... - Programdan önce
kısaca konuştuk.
Görevimin sonuna yaklaşırken bile
kendime şunu sormuştum,
"Yapılacak en etkili şey ne olur?
En yararlı şey ne olur?"
İstisnai bir şekilde şu işi yapabileceğimi fark ettim,
gelecek nesil liderleri,
değişim yaratmak üzere eğitmek.
Çünkü...
Şey sırasında...
Başkanlığım sırasında bütün ülkeyi
ve dünyayı geziyordum.
Bir alışkanlığımız vardı,
belediye binalarında gençlerle toplanıp görüşüyordum.
Bazıları zaten olağanüstü işler başarmış insanlardı.
Tanışıp fikir alışverişi yapıyorlar,
birbirlerini teşvik ediyor, irtibatta kalıyorlardı.
Zamanla ülkenin ve dünyanın dört bir yanındaki
yüz binlerce genç liderden oluşan ağlarımız oldu.
"Bunu nasıl daha sistematik hâle getiririz?" diye düşündük.
Yani aslında bir tür merkez olarak tasarlandı.
Nasıl etki yaratacaklarını öğrenmek, toplanmak, eğitim görmek,
akıl almak, destek görmek isteyen gençler için.
Ama önemli bir noktaya değineceğim
çünkü John Lewis'ten bahsettin.
Tarihimizin her döneminde,
her ülkenin her döneminde
zaman zaman
John Lewis gibi, her şeye rağmen
tarihi değiştiren olağanüstü insanlar çıkar.
Buna dâhil olmak isteyen ama nasıl yapacaklarını bilemeyen
ya da John Lewis kadar cesur olmayan
ama biraz teşvikle katılım gösterecek daha çok genç var.
Herkes doğrudan politikaya girecek diye bir kural yok.
Yerel halkları için iyi bir şeyler yapmaya gönüllü olabilirler.
Arkadaşlarını ve komşularını bilgi almaya ve oy kullanmaya
teşvik edebilirler.
Programın başlarında
ırkçılık sorunundan
ve akılları eren bazı insanların sessiz kalındığını hissedip
durumun olduğu gibi sürmesine izin verdiğinden bahsettik.
İşin ilginci, tam tersi oluyor.
Çünkü sosyal mahluklarız
ve gönüllü olanları görünce
"Ben de olayım." deriz.
Oy verenleri görünce "Ben de oy vereyim." deriz.
Eğer içinde yaşadıkları toplumun bir şeyi norm olarak
kabul ettiğini hissederlerse,
mesela kendi hayatımızda
söz hakkımız olduğunu, vatandaşlarımızla bağ kurabileceğimizi,
bize benzemeseler de,
farklı ibadet etseler de,
farklı cinsel eğilimleri olsa da
ortak çıkarlarımız olduğu için
el ele vermemiz gerektiğini, ortak ilkelerimizin özünün bu olduğunu...
Bu şekilde de yürüyebilir.
Vakıf sistematik olarak işte bunu teşvik etmeye çalışacak.
"Her şeye rağmen tarihi değiştirebilecek
ya da yazabilecek biri." ifadesini kullandınız.
Elbette kendinizi tanımladınız.
Ben...
Biz şanslıydık.
Sence...
Ben...
Dave'e birçok soru sormak istiyordum.
Başta aksilendi.
O yüzden soru soramadım.
Ama tek bir soru soracağım
çünkü sona yaklaşıyoruz.
"Ne kadar şanslıyım." demiyor musun hiç?
Bu beni her zaman
şaşırtan bir şey olmuştur.
İş, eğlence ya da politika dünyasında
başarılı olmuş insanlara baktığımda
bunu tamamen çok zeki olmalarına bağladıklarını görüyorum.
Ben hep derim ki
çok çalıştım, biraz da yetenekliyim
ama dünyada birçok çalışkan ve yetenekli insan var.
Şans unsuru da vardı. Bunun içinde
talihli tesadüfler de vardı.
Bazen bunu hissediyor musun, merak ediyorum...
Şahsen buna önem vermemin nedeni,
birincisi kendimi üstün görmemek, ikincisi ise
bu yıldız ışığını başkalarına da bulaştırmanın
yolu bulunabilir mi diye
- merak etmem. - Peki.
Sayın Başkan, hayatımın bu döneminde bu düşünceyle boğuşup duruyorum.
Ben çok ama çok şanslıydım.
John Lewis ve arkadaşları 1965 Nisan'ında...
1965 Mart'ında o köprüyü geçerlerken,
1965 Nisan'ında
ben ve arkadaşlarım arabayla Florida'ya,
Bahamalar'a giden bir gemiye binmeye gidiyorduk
ve alkol alırken yaş sınırı olmadığı için
bütün hafta
- çok pardon, götü başı dağıttık. - Anladım.
Neden Alabama'da değildim?
- Evet. - Neden haberim yoktu?
Çok ama çok şanslıydım
ve şansım bu gece de devam ediyor.
Tek bir şey söyleyeceğim.
Çocukluğumda, ki hâlâ öyle öğretiliyor,
koltuktaki erkek veya kadın kim olursa olsun
başkanlık makamına saygı duymak zorundaydın.
Hiç şüphesiz,
yürekten ve tamamen saygı duyduğum
- ilk başkan sizsiniz. - Anlamı büyük.
Teşekkürler.
Sağ ol kardeşim.
Eğlenceliydi.
Zevk duydum.
Selamlar. Teşekkür ederim.
Teşekkürler New York.
SAHNE
- Çıkarın şu kameraları. - Çıkarın.
- Ne işleri var? - Nereye gidiyoruz? Biri...
Sen dövebilirsin. Hadi, döv.
Hayır, aslında bence onlar...
- Bu tarafa mı? - ...zararsız.
Evet, lütfen.
Baştan almalıyız. Hadi, biz...
- Ne... - İstedikleri...
Birlikte gün batımına doğru yürüyüşümüzü çekmek istiyorlar.
Bunu nasıl sen bilirsin de ben bilmem?
Hadi, bu tarafa.
Bu tarafa gideceğiz.
Böylece duygusal bir an yaratacaklar.
Alt yazı çevirmeni: Eda Söylerkaya